تاریخ : یکشنبه 25 فروردین 1392 | 06:57 ب.ظ | نویسنده : مسین

                                                                                                                                                                         سندرم روده تحریك پذیر
مرکز تحقیقات گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی تهران

آیا شما سندرم روده تحریك پذیر دارید؟
آیا اغلب دچار دل پیچه یا نفخ هستید؟ آیا در اجابت مزاج مشكلی دارید؟ اگر چنین است ممكن است سندرم روده تحریك‏پذیر یاIBS  داشته باشید. بعضی اوقات این بیماری را كولیت عصبی نیز می‏گویند. افرادی كه IBS  دارند دستگاه گوارششان به صورت غیرعادی به بعضی مواد یا استرس ها واكنش نشان می‏دهند كه منجر به علائمی مانند دل پیچه، احساس نفخ و بزرگی شكم، سروصدای روده و یبوست یا اسهال متناوب می‏شوند

علل سندرم روده تحریك‏پذیر چیست؟
كشیدن سیگار، خوردن بعضی غذاها بخصوص بعضی میوه‏ها و سبزیجات، نوشیدن الكل یا نوشیدن كافئین‏دار یا احساس فشار روحی و اضطراب می‏توانند كار دستگاه گوارش را تغییر دهند و به اختلالات حركتی روده منجر شده كه آنهم باعث سندرم روده تحریك‏پذیر می‏شود. این به آن معنا نیست كه شما بیماریهایی مانند سرطان، التهاب راست روده یا زخم دارید بلكه به این معنا است كه سیستم گوارشی شما آن طور كه بایست كار نمی‏كند. هرچند كه با اطمینان نمی‏توان علتی برای این سندرم معین كرد ولی می‏توان گفت مشكل در اعصاب یا عضلات سیستم گوارشی باشد. اگرچه علائم سندرم روده تحریك‏پذیر معمولاً بطور متناوب سالها ادامه پیدا می‏كند و برای بیمار رنج‏آور است اما می‏تواند با انجام بعضی كارها وضعیت راحت‏تری داشته باشد و باید اطمینان پیدا كند كه این ناراحتی حتی یك روز از عمر او را كوتاه نخواهد كرد.
با پزشك خود صحبت كنید
هیچ آزمایشی نمی‏تواند وجود سندرم روده تحریك‏پذیر را تأیید كند اما ممكن است پزشكتان آزمایشاتی را جهت رد مسائلی كه شبیه این سندرم را ایجاد می‏كنند توصیه نماید.
بررسی شما و آزمایشات
ممكن است پزشك درباره علائم، نوع غذایی كه می خورید منشأ احتمالی فشارهای روحی در زندگیتان و دیگر چیزها سؤال كند، یا آزمایش مدفوع جهت وجود خون یا باكتریها و انگل‏های بیماریزا درخواست نماید. تست هایی از قبیل تصویربرداری از روده ها با اشعه و یا سیگموئیدوسكپی ( مشاهده قسمت‏های پایینی روده بزرگ از طریق یك لوله انعطاف‏پذیر) نیز ممكن است با نظر پزشك انجام شود.
درمانهای دارویی
داروهای معینی می‏تواند به تنظیم كار دستگاه گوارشی شما كمك كنند. ممكن است یك یا چند نوع از این داروها با نظر پزشك برای شما تجویز شود ولی بهرحال درمان دارویی، این ناراحتی را بطور كامل درمان نمی‏كند و فقط می‏تواند به كنترل علائم كمك نماید. بدلیل اینكه بعضی از  داروها سندرم روده تحریك پذیر را بدتر می‏كنند هر دارویی را نباید مصرف كرد بخصوص مسهل‏ها، مگر اینكه پزشك برای شما تجویز كرده باشد.
چه باید كرد؟
ممكن است پزشك تغییراتی در نحوه و فرم زندگی شما برای كنترل روده تحریك‏پذیر پیشنهاد كند. مهمترین پیشنهادات شامل تغییر رژیم غذایی و كاهش فشارهای روحی است.
غذایتان را تغییر دهید
غذا می‏تواند یكی از علل مهم سندرم روده تحریك‏پذیر باشد. می‏توانید با انجام و دقت در امور ذیل وضعیت بهتری را تجربه كنید:
•دقت كنید كدام غذاها شما را اذیت می‏كند، از آنها پرهیز كنید. برای مثال خوردن بعضی محصولات لبنی مانند شیر كه می‏تواند ایجاد نفخ كند.
•روزانه 6 تا 8 لیوان آب بنوشید ولی از خوردن غذاهای آبكی مانند آش یا آبگوشت بصورت پرحجم در یك وعده خودداری كنید.
•از مصرف زیاد حبوبات (نخود، لوبیا، عدس و لپه) و بقولات ( آجیل و تخمه) پرهیز كنید.
•اگر مشكلتان یبوست است غذاهای پرفیبر بخورید ولی برای جلوگیری از ایجاد نفخ به دفعات و با حجم كم این غذاها را استفاده نمایید. فیبرها مدفوع را نرم كرده و باعث عبور آسان آن از روده بزرگ می‏شوند.
فشارهای روحی را كنترل كنید
فشار روحی و اضطراب یا افسردگی منجر به تشدید علائم روده تحریك‏پذیر می‏گردد. فراگیری اینكه چگونه فشار روحی را كنترل كنیم به بهبود وضعیت مزاجی كمك خواهد كرد. ابتدا علل فشار روحی را در زندگیتان مشخص كنید و راههای تازه برای كنار آمدن با آن را یاد بگیرید. ورزش مرتب راه مهمی برای رهایی از فشار روحی است. همچنین ورزش با بهتر كردن حركات روده‏ای به درمان یبوست كمك می‏كند. در موارد نادری مراجعه به روانپزشك و استفاده از داروهای ضد اضطراب یا افسردگی ضرورت پیدا می‏كند.
دستگاه گوارش شما
عضلات روده منقبض می‏شوند تا غذا را در طول دستگاه گوارشی حركت دهند. این انقباض عضلانی موتیلیتی نامیده می‏شود. موتیلیتی طبیعی به معنای عبور منظم غذا در طول دستگاه گوارش با آهنگ یكنواخت و نه خیلی تند یا كند است. همانطور كه غذا در طول دستگاه گوارش شما حركت می‏كند، بدن مواد غذایی را برداشت می‏كند و مواد زاید كه باید دفع شود به عنوان مدفوع به خارج رانده می‏شود.
سندرم روده تحریك‏پذیر به عنوان یك مشكل حركتی ( اختلال موتیلیتی)
وقتی سندرم روده تحریك‏پذیر دارید حركت طبیعی و موزون دستگاه گوارش (بخصوص روده بزرگ) بهم خورده است. این حركت ممكن است تند یا كند یا نامنظم شود. اگر مدفوع بقدری سریع در روده بزرگ حركت كند كه آب آن جذب نشود، مدفوع شل و آبكی (اسهال) ایجاد می‏شود. اگر مدفوع به كندی در روده بزرگ حركت كند آب زیادی جذب خواهد شد و مدفوع خشك و سفت خواهد شد (یبوست) اگر موتیلیتی گاهی تند و گاهی كند شود ممكن است گاهی اسهال و گاهی یبوست داشته باشید. همچنین مدفوع و گاز ممكن است پس زده شود و باعث احساس فشار دردناك و دل پیچه گردد.
اعمال توصیه شده
برای كمك به رهایی از این ناراحتی پیشنهادات ذیل مفید خواهد بود.
•از پزشكتان سؤال كنید آیا لازم است غذاهای پرفیبر به غذای خود اضافه كنید (از قبیل نان جو و گندم، سبزی‏ها و میوه‏های تازه و غله‏های سبوس‏دار)
•هر گونه استرس را كاهش دهید.
•از الكل، كافئین و قهوه پرهیز كنید.
•مواد غذایی نفخ زا را از رژیم غذایی خود حذف كنید.
•غذاهای حجیم و پرچرب را در یك وعده استفاده نكنید.
•حتی‏الامكان از نوشیدن آب زیاد هنگام غذا خوردن پرهیز شود.
•از تند خوری و مصرف با عجله غذا پرهیز شود.

 



طبقه بندی: پزشکی،
برچسب ها: بیماریهای گوارشی،

  • آق قلا
  • اسپرت
  • تبادل اطلاعات
  • قالب میهن بلاگ